Tek iş yap ve o işi çok iyi yap!

Seri Girişimcilik: Peş Peşe mi, Aynı Anda mı?

Girişimcilik dünyasında “seri girişimci” kavramı, peş peşe birden fazla şirket kuran ve her birinde başarılı olan vizyoner kişileri tanımlamak için kullanılır. Elon Musk’ın Tesla, SpaceX ve SolarCity ile yaptığı, Richard Branson’un Virgin Group ile başardığı şeyler, seri girişimciliğin en parlak örnekleridir. Ancak Türkiye’de bu kavram sıklıkla yanlış anlaşılmakta ve “peş peşe” yerine “aynı anda” birden çok iş kurmak olarak algılanmaktadır. Bu yanlış algı, pek çok girişimci adayının hayallerini gerçekleştiremeden tükenmesine neden olmaktadır.

Tek Projeye Odaklanmanın Önemi

Girişimcilik, sıfırdan bir iş kurma sanatıdır. Bu süreç, yoğun düşünmeyi, stratejik planlamayı ve en önemlisi etkili bir icraatı gerektirir. Bir gün 24 saattir ve bir insanın bu sürede verimli olarak kullanabileceği süre sınırlıdır. Girişimcinin görevi, bu kısıtlı zaman diliminde bir projeye tüm enerjisini odaklamak ve onu başarıya taşımaktır.

Birden fazla işi aynı anda kurmaya çalışmak, iki veya üç kat fazla sorumluluk almak ve çok daha yüksek bir trafiği yönetmek anlamına gelir. Bu durum, girişimcinin omuzlarına ağır bir yük bindirir ve hem işlerin aksamasına hem de ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Unutmayın, kapasitesini zorlayan bireylerin tükenmişlik sendromu yaşama riski oldukça yüksektir.

Uzmanlaşma Çağında Yarım Uzman Kalmak

Günümüz dünyasında uzmanlaşma her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Belirli bir alana odaklanmamış, “yarı uzman” olarak nitelendirilebilecek girişimcilerin piyasadan pay alması giderek zorlaşmaktadır. Bir iş gündeme geldiğinde akla ilk gelen kişi veya şirket olmak, başarının anahtarlarından biridir. Bunun için en basit üründe bile o ürünün A’dan Z’ye her detayına hâkim olmak gerekir.

Birden çok iş yapan ve her işinde “yarı uzman” olan girişimciler, piyasada çaylak olarak görülür ve küçük hacimli işlerle yetinmek zorunda kalırlar. Oysa tek bir alanda derinleşen ve o alanda uzmanlaşan girişimciler, rakiplerinin birkaç adım önüne geçerek sektörde söz sahibi olabilirler.

Maymun İştahlı Girişimcilerin Kaderi

Aklına gelen her iş fikrine balıklama atlayan, yeni fikrin heyecanına kapılıp bir öncekini rafa kaldıran kişiler, iş hayatında kaybetmeye mahkûmdur. Daha üzerinde çalışmakta olduğu proje hayata geçmeden yeni bir projeye başlayan girişimci, o ana kadar sarf ettiği tüm emeği ve yaptığı tüm harcamaları kolayca bir kenara itiyorsa, emeğin ve paranın kıymetini henüz anlamamış demektir.

Bu durum zamanla bir alışkanlığa dönüşür ve kişi hiçbir projeye tam olarak odaklanamaz hale gelir. Çevresindekilerin artık onun başarıya ulaşacağına dair en ufak bir ümidi kalmaz. Neticede kişi, iş hayatında yalnızlığa itilir ve “ortak iş yapılamayacak” biri olarak etiketlenir. Bu, girişimcinin kariyerindeki en büyük travmalardan biridir.

Gerçek Hayattan Acı Örnekler

Bu yanlış anlayışın sonuçlarını daha iyi kavramak için, bizzat tanık olduğum iki gerçek hikâyeyi paylaşmak istiyorum. Kişileri deşifre etmemek için kod adları kullanıyorum:

Girişimci Ahmet

Ahmet, Uzakdoğu’dan çeşitli ürünler ithal edip iç pazarda satmayı planlıyordu. Aynı zamanda bir sosyal medya mobil uygulama projesi ve bir e-ticaret projesi üzerinde çalışıyordu. Aradan bir yıl geçmesine rağmen ne bir adet ürün ithal edebildi, ne sosyal medya projesini ne de e-ticaret işini hayata geçirebildi. Projelerin trafiği arasında kaybolup gitti. Sonunda birikimi tükenince paniğe kapıldı ve maaşlı bir işe girdi; tüm projeleri rafa kalktı.

Girişimci Mehmet

Mehmet ve ekibi, otellerin kullanımına yönelik özel yazılımlar geliştiriyordu. Bir yandan para kazanmak için dışarıya freelance işler yapıyorlardı. Zamanla freelance işler o kadar çok mesailerini aldı ki, üç ay boyunca kendi projelerine dokunamadılar. Bu süre zarfında tüm ekibin motivasyonu başka alanlara kaydı ve bir daha kendilerini toparlayamadılar. Proje de sona erdi.

Bu iki örnek, aynı anda birden çok projeye bölünmenin ne kadar yıkıcı sonuçları olabileceğini açıkça göstermektedir.

Kaynakları Doğru Yönetmek

Kısıtlı miktarda sermaye ile hareket eden girişimciler, zaten birçok engelle karşı karşıyadır. Neden bu kısıtlı kaynaklarını birden çok projeye bölerek daha da kısıtlı hale getirsinler? Kim çok sayıda işe bölünmüş vaziyetteyse, uzun yıllar yerinde sayar ve sonunda perişan olup harcanıp gider. Diğer yandan, tek işe odaklanıp o işi en iyi şekilde yapmaya çalışanlar ise emin adımlarla ilerler ve işlerini her yıl daha da büyütürler.

Başarılı bir seri girişimci olmanın yolu, bir projeyi tamamlayıp başarıya ulaştırdıktan sonra diğerine geçmekten geçer. Aynı anda birden çok projeye bölünmenin faydasını gören bir girişimci ile şimdiye kadar hiç karşılaşmadım.

Genç Girişimci Destek Paketi Üzerine Düşünceler

Hükümetimiz tarafından açıklanan genç girişimci destek paketi, 29 yaşından genç kişilerin girişimci olmalarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Bu teşvikler elbette önemli ve değerlidir. Ancak teşviklerin yalnızca belirli bir yaş grubuna yönelik değil, profesyonel hayatta tecrübe edinmiş ileri yaştaki kişileri de kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğine inanıyorum.

20 yıl boyunca özel sektörde profesyonel olarak çalışmış 45 yaşındaki bir kişinin kuracağı şirket, 25 yaşındaki bir gencin kuracağı şirkete kıyasla başarıya ulaşma şansı çok daha yüksek olabilir. Deneyim, sektörel bilgi, iş ağı ve finansal disiplin gibi faktörler, ileri yaştaki girişimcilerin elini güçlendirmektedir.

Çok sayıda “düşük ihtimalle başarılı olabilecek” şirketlerin kurulmasını teşvik etmek yerine, sayıca az ama yüksek ihtimalle başarılı olacak şirketlerin kurulmasını teşvik etmenin daha doğru bir strateji olduğu inancındayım. Bu yaklaşım, hem yatırımcıların hem de devlet kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır.

Seri girişimcilik, peş peşe başarılı işler kurma sanatıdır; aynı anda birden çok işe atılmak değil. Tek bir projeye odaklanmak, o projede uzmanlaşmak ve onu başarıya taşımak, girişimcilik yolculuğunda en doğru stratejidir. Maymun iştahlı olmak, daldan dala atlamak ve kaynakları bölmek, kaçınılması gereken en büyük tuzaklardır.

Unutmayın, başarılı girişimciler bir fikre tutkuyla bağlanabilen ama gerektiğinde o fikirden vazgeçebilen kişilerdir. Ancak asla bir işi tamamlamadan diğerine geçmezler. Siz de girişimcilik yolculuğunuzda tek bir hedefe odaklanın, o hedefe ulaşana kadar tüm enerjinizi oraya yönlendirin. Gerisi zaten gelecektir.

Cem Ener

Direktör-BÜMED Business Angels / BUBA